मागील काही प्रकरणांत आपण शेतकर्यांचे स्वराज्य या प्रबोधनकारांच्या पुस्तकाचा आढावा घेत आहोत. त्यातलं सातवं आणि शेवटचं प्रकरण अर्थातच सगळ्यात महत्त्वाचं...
Read moreमहात्मा फुलेंच्या विचारांवर उभी राहिलेली आणि छत्रपती शाहू महाराजांच्या नेतृत्वात बहरलेली ब्राह्मणेतर चळवळ हीच खरी शेतकर्यांची चळवळ असल्याचं प्रबोधनकार मांडतात....
Read moreशहरी मध्यमवर्गाच्या उठावाने स्वराज्य काही मिळणार नाही. त्यासाठी शेतकर्यांनी क्रांती करायला हवी, असं प्रबोधनकार शेतकर्यांचे स्वराज्य या पुस्तकात सांगतात. शेतकर्यांशी...
Read moreशेतकर्यांचे स्वराज्य हे प्रबोधनकारांचं पुस्तक आजही अनेक अर्थांनी महत्त्वाचं आहे. ब्रिटिश सत्ता नेमकी कोणत्या कारणांमुळे आली, त्याचा उलगडा नीट केला...
Read moreशारीरिक आणि आर्थिक अडचणींनी भेडसावलं असताना प्रबोधनकार मुंबईत बरंच काही घडवतही होते. पुढे प्रबोधकारांनी याच काळाचं वर्णन अज्ञातवास असं केलेलं...
Read moreप्रबोधनकारांनी सार्वजनिक नवरात्रौत्सवाची स्थापना केली. हा उत्सव कशासाठी साजरा करायचा, याची वैचारिक मांडणी केली. त्याशिवाय तो कसा साजरा करायचा याचा...
Read moreआज आपण ज्या मराठमोळ्या पद्धतीने सार्वजनिक नवरात्रौत्सव साजरा करतो, त्याची सुरुवात प्रबोधनकारांनीच केली. तोवर सार्वजनिक गणेशोत्सव ब्राह्मणी वर्चस्वात अडकलेला होता....
Read moreमहाराष्ट्राच्या मातीतला, मराठी संस्कृतीचा खरा सार्वजनिक उत्सव म्हणजे नवरात्रीतला शिवभवानीचा सोहळा, अशी वैचारिक मांडणीच प्रबोधनकारांनी केली. पण विचार फक्त कागदावर...
Read moreदादरच्या सार्वजनिक गणेशोत्सवात तत्कालीन अस्पृश्यांना पूजेचा समान अधिकार मिळवून दिल्यानंतर प्रबोधनकारांनी मुळावरच घाव घालायला सुरुवात केली. लगेचच गणेशोत्सवाच्या सार्वजनिक आणि...
Read moreसार्वजनिक गणेशोत्सवाचं महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जडणघडणीत असणारं महत्त्व कुणाला नाकारता येणार नाही. या उत्सवाने अनेक राजकीय आणि सामाजिक कार्यकर्ते घडवले. अनेक...
Read more